Ελληνικά Εορταστικά Τραγούδια και οι δημιουργοί τους

xristougennav

Κατηφορίζω την Αβάντων χαζεύοντας  την πόλη, που  φορά  τα γιορτινά της . Ετσι, κατηφορίζει και ο Δεκέμβρης σιγά σιγά φτάνοντας όλο και πιο κοντά στα Χριστούγεννα και στην αλλαγή του χρόνου.
Ο κόσμος δείχνει να έχει και αυτός άλλη διάθεση, για όσους δεν έχουν τελειώσει απαραίτητα την  δραματική σχολή, τουλάχιστον το προσπαθούν.
Έχουν κάτι διαφορετικό αυτές οι μέρες και πάρτο από όποια πλευρά θέλεις. Τρίγωνα, φώτα, παιδικές, φωνές- κάλαντα και τραγούδια. Τα Χριστούγεννα όπως φυσικά και όλη η πορεία της ζωής μας είναι γεμάτα αντιθέσεις.  Ειδικά τα τελευταία χρόνια νομίζω μάθαμε να ζούμε στην αντίθεση και ίσως πλέον να το έχουμε συνηθίσει κιόλας. Αυτές οι μέρες έχουν τα δικά τους έθιμα. Έθιμα, που γίνονται μια φορά τον χρόνο φαγητά και γλυκίσματα που εμφανίζονται τον Δεκέμβριο αλλά και τα γιορτινά τραγούδια τα οποία είναι άκρως συνυφασμένα με αυτές τις μέρες.  Ο πιο πολύς κόσμος αρέσκεται να χρησιμοποιεί τα ξενόφερτα χριστουγεννιάτικα τραγούδια.Υπάρχουν τραγούδια τα οποία χρησιμοποιούνται σε ειδικές περιπτώσεις και σε ειδικές ημερομηνίες μέσα στον χρόνο.

Υπάρχουν και τραγούδια φυσικά, στα οποία δεν δόθηκε ποτέ η ευκαιρία που λένε. Τραγούδια ειδικών αποστολών, τα ονομάζω εγώ, και είναι  αυτά τα τραγούδια τα αδικημένα των εορτών που θα προσπαθήσω σήμερα να φέρω λίγο πιο μπροστά. Μια δουλεία δισκογραφική η οποία απαρτίζεται από τέτοια τραγούδια και η οποία βεβαίως  έχει γίνει αρκετά γνωστή και έχει την τύχη καλύτερης μεταχείρισης είναι το Καλαντάρι του Παντελή Θαλασσινού, σε στίχους Ηλία Κατσούλα και είναι ένα αφιέρωμα στους μήνες.
Τραγούδια που καλύπτουν όλο το φάσμα της μουσικής. Ερωτικές μπαλάντες και λαϊκά τραγούδια γεμάτα αισιοδοξία. Τραγούδια με ηλεκτρικό ήχο χωρίς να λείπουν και τα τραγούδια με παραδοσιακές επιρροές. Εκεί θα συναντήσουμε το Δόξα Δεκέμβρη Μήνα. Σε αυτό το τραγούδι ο στιχουργός μας λέει χαρακτηριστικά δίνοντας το στίγμα των ημερών
«Ζυμώνω δώδεκα Χριστόψωμα ζεστά
με της αγάπης τη μαγιά κι άσπρο αλεύρι
να τα μοιράσεις σε παιδάκια γελαστά
να’ χουν να λένε για τη δόξα του Δεκέμβρη»
Το  Καλαντάρι  κυκλοφόρησε σε δύο εκδόσεις. Σε απλό cd και σε ειδική έκδοση με cd και dvd με πλάνα από την πορεία της ηχογράφησης και συνεντεύξεις των συντελεστών.
cd_thalassinos_05b

Τα τραγούδια του cd
1. Ο χρόνος του Γενάρη
2. Φλεβάρης των φλεβών
3. Ο Μάρτης Μάρτης μίλησε
4. Ένας ευαίσθητος Απρίλης
5. Ο Μάης έχει μυστικά
6. Τον έκτο μήνα τον καλό
7. Ιούλιος πορθητής
8. Αύγουστος είναι
9. Ένας μικρός γλυκός παλιός Σεπτέβρης
10. Ο Οκτώβρης σημαία στα μπαλκόνια
11. Νοέμβρης μήνας ταξιδεύει
12. Δόξα Δεκέμβρη μήνα

 

r-9639431-1484040522-8475-jpeg
Βέβαια, μια παρόμοια απόπειρα γραφής τραγουδιών για τους μήνες έχει γίνει πολύ παλαιότερα 35  χρόνια πίσω περίπου από το Καλαντάρι και είναι οι 12 μήνες του  Βασίλη Κουμπή σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου.
Όμορφος δίσκος με λαϊκά τραγούδια και με αναφορά στις χάρες των μηνών αλλά και των εορτών .
Τραγουδούν, Ρένα Κουμιώτη, Μιχάλης Βιολάρης, Πόπη Αστεριάδη και Γιάννης Θωμόπουλος.
Τραγούδια:
1 Γενάρης – Γ. Θωμόπουλος
2 Φλεβάρης – Ρ. Κουμιώτη
3 Μάρτης – Ρ. Κουμιώτη
4 Απρίλης – Π. Αστεριάδη
5 Μαης – Μ. Βιολάρης
6 Ιούνης – Γ. Θωμόπουλος
7 Ιούλης – Μ. Βιολάρης
8 Άυγουστος – Π. Αστεριάδη
9 Σεπτέμβρης – Γ. Θωμόπουλος
10 Οκτώβρης – Π. Αστεριάδη
11 Νοέμβρης – Μ. Βιολάρης
12 Δεκέμβρης – Ρ. Κουμιώτη

Στο Δεκέμβρη του δίσκου που τραγουδά η Ρένα Κουμιώτη μεταξύ άλλων ο Λευτέρης Παπαδόπουλος μας λέει,

«Τελειώνει μάνα μου η βραδιά
τελειώνει και ο χρόνος
μα στη φτωχή μου την καρδιά
ατέλειωτος ο πόνος»

 

r-10441454-1497509487-9693-jpeg
Και ο Θόδωρος Δερβενιώτης μαζί με τον Χρήστο Κολοκοτρώνη έχουν καταπιαστεί με το θέμα Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά από εντελώς διαφορετική πλευρά το οποίο ηχογραφήθηκε  σε   45ρακι της HMV (7PG-3232), και κυκλοφόρησε 1 Δεκεμβρίου 1962 με την φωνή της Γιώτας Λύδια.
«Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά και ο μετανάστης μακριά στα έρημα τα ξένα». Ένα τραγούδι το οποίο μιλά για την ξενιτιά τους μετανάστες και το πως βιώνουν αυτές τις μέρες μακριά από την πατρίδα.  Σίγουρα τη μερίδα του λέοντος όσον αναφορά την ξενιτιά αλλά και την μετανάστευση την έχει ο Στέλιος Καζαντζίδης.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο οποίος και αυτός με την σειρά του έχει τραγουδήσει για τις γιορτινές μέρες.
Ειρήνη ση γην  ο τίτλος  – δίσκος «Πατρίδα ‘μ αραεύω σε», κυκλοφόρησε την Μεγάλη Δευτέρα του 1997 με 12 τραγούδια:

1) Πατρίδα ‘μ αραεύω σε (Χρήστος Χρυσανθόπουλος-Χρήστος Αντωνιάδης) Στέλιος Καζαντζίδης
2) Χούι, χούι (Χρήστος Χρυσανθόπουλος-Χρήστος Αντωνιάδης) Στάθης Νικολαΐδης-Χρήστος Χρυσανθόπουλος
3) Την πάχνιαν και τα σύννεφα (Στάθης Καζαντζίδης-Χρήστος Αντωνιάδης) Στέλιος Καζαντζίδης
4) Ο φέγγον (Στάθης Νικολαΐδης-Χρήστος Αντωνιάδης) Στάθης Νικολαΐδης-Χρήστος Χρυσανθόπουλος
5) Οσήμερον η παντρειά (Κώστας Σιώπης-Χρήστος Αντωνιάδης) Στάθης Νικολαΐδης-Σοφία Νικολαΐδου
6) Ο φίλο’μ (Θανάσης Τσολερίδης-Γιώργος Φωτιάδης) Στέλιος Καζαντζίδης
7) Ειρήνη ση Γην (Στάθης Καζαντζίδης- Νάκος Ευσταθιάδης) Στέλιος Καζαντζίδης
8) Το καρδόπο μ’αγράμπελον (Χρήστος Χρυσανθόπουλος – Χρήστος Αντωνιάδης) Στάθης Νικολαΐδης
9) Έναν ημέρα ο Θεόν (Κώστας Σιώπης-Κώστας Διαμαντίδης) Στάθης Νικολαΐδης
10) Ακ’σον υιέ μ’ντο λέω σε (Στάθης Νικολαΐδης-Χρήστος Αντωνιάδης) Στέλιος Καζαντζίδης
11) Τα τέρτια μ’δεκατρία (Νάκος Ευσταθιάδης-Χρήστος Αντωνιάδης) Στάθης Νικολαΐδης
12) Τα μαλλία μ’ντ’έσπριναν (Χρύσανθος Θεοδωρίδης) Στέλιος ΚαζαντζίδηςΣτίχοι: Στάθη Καζαντζίδη Μουσική:Νάκου Ευσταθιάδη Λύρα: Χρήστος Χρυσανθόπουλος
 
«Έρθαν τα Χριστούγεννα ειρήνη σην γην μανίτσα μ’ όχι πόλεμοι σον κόσμον ελαίασ κλαδίν μανίτσα μ’»
Η Σώτια Τσώτου με την σειρά της γραφεί :
Χριστούγεννα, Γης γελάει
κι ο κυρ Μανώλης ξαγρυπνά.
Γραμμάτια, ’μόλογα μετράει,
παλιόχαρτα του σατανά,
παλιόχαρτα του σατανά.

Ασ’ τον να μετράει τον πεχλιβάνη,
βάλ’ τον Καζαντζίδη δυνατά.
Γιόμισε το σπίτι ανθρωπομάνι,
παίζουνε τους μάγους τα παιδιά.
Όμορφη βραδιά, δόξα Παναγιά μου,
όμορφη βραδιά, δόξα Παναγιά.
Η μουσική θα έρθει από τον Δώρο Γεωργιάδη το ίδιο και η ερμηνεία και θα κυκλοφορήσει το 1972. Η συνεργασία της Σώτιας Τσώτου  με τον ερμηνευτή το 1972 τους χάρισε το πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης με το «Αν ήμουν πλούσιος». Από τον ομώνυμο δίσκο είναι και το «Χριστούγεννα»

Πρέπει να κάνω μια αναφορά αν και νομίζω ότι όλοι το γνωρίζετε ότι κατά καιρούς αρκετοί λαϊκοί τραγουδιστές έχουν ερμηνεύσει παραδοσιακά κάλαντα διαφόρων περιοχών.
«Χριστούγεννα – Πρωτούγεννα» (Κάλαντα Χριστουγέννων Μακεδονίας) Τραγουδά ο Πασχάλης Τερζής και παίζει η Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας.  Άλλη περιπτωση είναι αυτή με το «Καλήν εσπέραν άρχοντες» (Κάλαντα Χριστουγέννων Κεφαλλονιάς) Τραγουδά ο Γεράσιμος Ανδρεάτος και παίζει η Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας. «Χριστούγεννα – Πρωτούγεννα» (Κάλαντα Χριστουγέννων Πελοποννήσου). Τραγουδά και ο Μπάμπης Τσέρτος και παίζει η Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας.

 

b8083d1029ff83b81eba86f35e8c0ce491c65fd97d22626fb95acdbb6769c1852589a22d617c70fac7ee8eaf2be51018
Ένα ιδιαίτερο τραγούδι φτάνοντας σιγά σιγά προς το τέλος της εορταστικής μου βόλτας είναι αυτό των  (Goran Bregovic – Χάρης Κατσιμίχας) και τραγουδά ο Γιώργος Νταλάρας με τίτλο, «Ένα τραγούδι για την Ελένη F» (Αφιερωμένο στην Κύπρια δασκάλα-αγωνίστρια Ελένη Φωκά). Το τραγούδι ηχογραφήθηκε το 1997 για την δουλειά  με  τίτλο: Θεσσαλονίκη – Γιάννενα Με Δυο Παπούτσια Πάνινα. Τους  στίχους τους έχει γράψει ο Χάρης Κατσιμίχας και στο ρεφρέν μας λέει «κάλαντα και τρίγωνα κάθε Χριστούγεννα θυμάμαι ένα παιδί μες το θυμό βουτηγμένο σ’ ένα πελώριο γιατί ψίθυρος και κραυγή πληγή που αιμορραγεί κάθε στιγμή στη ζωή μου ένα μεγάλο -γιατί».

Έχοντας φτάσει πλέον στην παλιά την Αγορά νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα να πιω το ουζάκι μου και να μιλήσω με κάνα δυο φίλους. Αυτές οι δύσκολες μέρες που περνά όλος ο κόσμος, ας γίνουν αφορμή για ενότητα, και αληθινή, αγάπη . Μακάρι τα φετινά Χριστούγεννα, αλλά και η νέα χρονιά που έρχεται, να είναι για όλους καλά, με συντροφιά πάντα το καλό τραγούδι, λαϊκό ή παραδοσιακό, «έντεχνο» ή ξένο, παλιό ή καινούριο.

Μοιραστείτε:  

Tags:

Ηλίας Γκίζας. Μουσικός – Ζωγράφος – Ραδιοφωνικός Παραγωγός
Γεννήθηκε στη Χαλκίδα, όπου ζει και εργάζεται. Παρακολούθησε το τριετές τμήμα σχεδίου – ζωγραφικής στο Ευβοϊκό Κέντρο Τεχνών, με καθηγήτρια την Ευμορφία Γκίκα Ραχούτη. Ασχολείται επαγγελματικά με τη μουσική και διεύθυνε την Μουσική Σκηνή Προάστειο στη Χαλκίδα. Επιμελείται μουσικά προγράμματα σε ραδιοφωνικές εκπομπές και διδάσκει μπουζούκι σε νέους μουσικούς. Από το 2008 συμμετέχει σε ομαδικές εκθέσεις ζωγραφικής και διεθνείς διοργανώσεις τέχνης. Βραβεύτηκε με τιμητική διάκριση ζωγραφικής στο Διεθνές Φεστιβάλ « Festa del Colore 2008» Porto Recanati της Ιταλίας. Το 2009 έλαβε μέρος στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Τέχνης και Επιστήμης στη Πάτρα, που διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Πάτρας, η Zervas Art Gallery και το τμήμα UNESCO Αχαΐας. Έργα του βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές. Είναι μέλος του Πολιτιστικού Συνδέσμου Καλλιτεχνών και Φίλων του Ευβοϊκού Κέντρου Τεχνών και του μουσικού σχήματος « Προάστειο » Χαλκίδας . Ασχολείται επαγγελματικά με τη μουσική τα τελευταία 26 χρόνια… ενώ εδώ και 3 χρόνια ήταν υπεύθυνος στο Σκάλα καφέ που βρίσκεται στην Πλατεία Αγοράς