Parfait d’Amour

Η γλώσσα του έρωτα είναι δανεισμένη: υποβάλλεται σε περιορισμούς και προηγείται της ύπαρξης μας. Όπως έλεγε ο Freud, όλες οι εκφάνσεις της λέξης «αγάπη» επιστρέφουν σε μία, πρόκειται για τον ίδιο τύπο αγάπης. Συνδέεται με το γεγονός ότι όταν ήμαστε βρέφη, είτε κορίτσια είτε αγόρια, αγαπήσαμε την μητέρα μας και αγαπηθήκαμε από αυτή. Αυτό το είδος μήτρας (καλουπιού) μας διαμόρφωσε μέσα από την σχέση με την μητέρα, και με βάση αυτό το καλούπι θα αγαπήσουμε τους άλλους και θα αγαπηθούμε από τους άλλους. Όλα ξεκινούν από αυτήν την πρώτη σχέση αγάπης.

Love is in the air!Για αυτό λοιπόν σε ένα σύγχρονο ζευγάρι προστίθενται οι σκιές του πατέρα και της μητέρας, αλλά και οι σκιές των πρώην του καθενός. Ένας κατάλογος του Δον Ζουάν ή ίσως ένας κατάλογος περασμένων αποτυχιών, πληγωμένων εραστών, ματαιωμένων προσδοκιών. Οι πρώην είναι εκεί για να μας πουν πως μπαίνουμε σε ένα προϋπάρχον καλούπι, αλλά και να μας αποδείξουν ότι το αγαπημένο πλάσμα είναι μαζί μας επειδή επαναλαμβάνει ένα πρότυπο συμπεριφοράς: συμπεριφέρεται και αισθάνεται τα ίδια πράγματα, προβαίνει στα ίδια λάθη. Ωστόσο, όλοι θα πρέπει να αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη για αυτούς τους άνδρες ή τις γυναίκες που αγαπήσαμε ή δεν καταφέραμε να αγαπήσουμε αρκετά, πληγώσαμε, εγκαταλείψαμε, γιατί μας έκαναν αυτό που είμαστε και ένα κύτταρό τους θα παραμείνει στην σάρκα μας μέχρι τέλους.

Έτσι ο έρωτας είναι στην αρχή μία φήμη που μας ψιθυρίζει στ΄αυτιά τις ωραιότερες υποσχέσεις: τον αποθεώνουμε προτού τον ζήσουμε στην πράξη, προβάρουμε ασυνείδητα αυτό το έργο επί χρόνια. Από νεαρή ηλικία απευθύνουμε αδιακρίτως στους αγαπημένους μας, ακόμη και στα κατοικίδια ζώα, γλυκόλογα: αγαπούλα μου, καρδιά μου, λατρεία μου. Αγαπάμε με παρόμοιο τρόπο διαφορετικά όντα, παίζοντας με το καθένα ένα πανομοιότυπο σενάριο. Έχοντας λοιπόν κατά νου ότι ο «παλιός κόσμος δεν έχει πεθάνει», ξεκινάμε την ερωτική μας σταδιοδρομία χωρίς να ξέρουμε τους κανόνες του παιχνιδιού και έχοντας μόνον μαζέψει φευγαλέα ψήγματα πληροφοριών.

Στην εφηβεία, που οι παρορμήσεις είναι ισχυρότερες από την λογική, αισθανόμαστε θαμπωμένοι από την ομορφιά των άλλων και βρίσκουμε διαρκώς ανθρώπους που μας γοητεύουν. Επικρατεί μία μέθη για αναρίθμητες απολαύσεις και αυτό συνεχίζεται αρκετές φορές ως και την ενηλικίωση. Ζώντας σε μία εποχή η οποία πρεσβεύει την απόλαυση και την δυσπιστία, υπάρχει το όνειρο μίας σχέσης «που δεν ξεχειλίζει ποτέ»: μ΄αρέσεις και είμαι μαζί σου, με κουράζεις και σε παρατάω. Φτάνουμε να δοκιμάζουμε τους άλλους όπως τα προϊόντα.

Ωστόσο έρχεται μια στιγμή που το «σ΄αγαπώ» γίνεται συγκεκριμένο, ακούγεται σαν συμβόλαιο, σαν χρέος. Η παρουσία ενός έως τότε ξένου, σπάζει την ζωή μας στα δύο και θέλουμε να ξαναβρούμε την ισορροπία μας, χωρίς να τον χάσουμε». Ο καθένας μας όταν ερωτεύεται, πλανάται μέσα σε μία ψευδαίσθηση. Δηλαδή όταν, ερωτευόμαστε κάποιον, αυτό που αγαπάμε δεν είναι ακριβώς ο Άλλος, αλλά ο Άλλος όπως θα θέλαμε να είναι. Τότε το «σ΄αγαπώ», γίνεται ισοδύναμο μιας άδειας που ο Άλλος μας παραχωρεί, χωρίς να γνωρίζει ότι ήδη του έχουμε αποδώσει ποιότητες που δεν έχει. Ο ερωτευμένος αποδίδει στο αντικείμενο του έρωτα του, στον Άλλο, ποιότητες που αντιστοιχούν ακριβώς στην έλλειψη που αισθάνεται ο ίδιος μέσα του. Στην αρχή είναι υπέροχα, έστω και σε ένα φαντασιακό επίπεδο, να πιστεύεις ότι ο Άλλος έχει κάτι που σου λείπει. Κάποια στιγμή όμως έρχεται η απομάγευση, γιατί καταλαβαίνουμε ότι ο Άλλος είναι αυτός που είναι, και δεν είναι το όραμα της τελειότητας που είχαμε φαντασιωθεί. Έτσι προκύπτει κάτι διαφορετικό από αυτό που προσμέναμε, καθιστώντας μας κυριολεκτικά παροπλισμένους. Εξ΄ού και ο πόνος, η δυσκολία να είσαι ζευγάρι, η δυσκολία να συνεχίζεις να αγαπάς. Γιατί είναι δύσκολο να συνεχίζεις να αγαπάς κάποιον που σε έχει όντως απομαγεύσει.

Ακούγεται βέβαια σαν ο έρωτας να είναι ένα γλέντι ανοιχτό σε όλους, αλλά τελικά γίνεται μία πρόκληση μόνο για εκείνους που τολμούν να τον αγγίξουν. Όπως υπάρχει κεραυνοβόλος έρωτας, υπάρχει και κεραυνοβόλο μίσος. Όπου υπάρχει αυτό το μίσος, υπάρχει μία ολοκληρωτική απέχθεια, μια μεταστροφή από μια λεπτομέρεια (ένα χάχανο) που μας καταλαμβάνει για κάποιον που δεν έκανε τίποτα, εκτός από το να υπάρχει. Έτσι υπάρχουν οι τυχεροί που σέρνουν πίσω τους ουρά από θαυμαστές και οι άτυχοι πλήθος από αποτυχίες. Άτυχοι γιατί αξιολογήθηκαν, συγκρίθηκαν, ζυγίστηκαν και απορρίφθηκαν μέσα σε μία μηχανή ξεδιαλέγματος. Ωστόσο υπάρχει και μία τρίτη κατηγορία, αυτοί που δηλώνουν ανίκανοι να αντισταθούν στις ευκαιρίες που τους παρουσιάζονται. Είναι οι «συλλέκτες ερωτικών περιπετειών», αυτοί που προτιμούν καταστάσεις και όχι πρόσωπα, αρέσκονται στη διαδικασία της κατάκτησης και όχι την ίδια την κατάκτηση, στον αισθησιασμό και όχι στα συναισθήματα. Είναι εκείνοι που κυνηγούν το άρωμα του έρωτα, παρά τους ανθρώπους και βρίσκουν χαρά σε κάθε φευγαλέα επαφή, στο εναλλάξ των συναντήσεων, κάνοντας κάθε τέλος να συμπίπτει με την αρχή.

Ας μην ξεχνάμε όμως και εκείνους που σαγηνεύουν, αρνούμενοι την σαγήνη, μέσω της απλότητας και της σιωπής. Πρόκειται για τις ευγενείς φυσιογνωμίες των συμπαθητικών ερωτοχτυπημένων που κατακτούν τις καρδιές μας μέσα από τον συνεχή αριθμό γκαφών. Πρόκειται για τις περιπτώσεις που η συζήτηση εξελίσσεται με φυσικό τρόπο, μιας και δεν διακυβεύεται τίποτα. Άλλωστε η ωραία συνάντηση είναι η αναπάντεχη, αυτή που είναι ελεύθερη υποχρεώσεων και προσδοκιών. Κατά αυτό τον τρόπο αν προκύψει κάτι, είναι σαν τη λύση μιας πλοκής που δεν έχει προμελετηθεί.

Μετά υπάρχουν και εκείνοι που κάποτε συναντήθηκαν με ένα βλέμμα στους δρόμους της Χαλκίδας και έβαλαν μια αγγελία στο «Αν» για να ξανασυναντηθούν. Άλλοι που μέσα από το Internet και από αναρτημένες δανεικές φωτογραφίες, δοκιμάζουν την τύχη τους παραμένοντας κρυμμένοι. Έρχονται σε επαφή μόνο μέσα από τα κοινά τους ενδιαφέροντα και τις επιθυμίες, περιγράφοντας τον εαυτό τους ως τον ιδανικό εραστή ή σύντροφο. Και όταν πάψει να υπάρχει η οθόνη που κρύβει την φοβία της επαφής, θα έρθουν αντιμέτωποι με τους ίδιους αμείλικτους νόμους που εφαρμόζουν οι άνθρωποι όταν έρχονται σε επαφή και τότε θα το βάλουν στα πόδια.

Το ερώτημα προς όλους αυτούς είναι θεμελιώδες: επιλέγουμε ένα πρόσωπο και όχι ένα άλλο, χωρίς καμία εξωτερική παρέμβαση; Μάλλον όχι, πιθανόν οι αποφάσεις μας επέρχονται μέσα από εσωτερικές και κοινωνικές δεσμεύσεις. Ας σκεφτούμε ότι πολλές φορές μας ξελογιάζουν άνθρωποι που δεν είναι καθόλου ο «τύπος» μας. Ωστόσο με τα χρόνια, μπορεί κάποιος να επιλέξει, να διεκδικήσει τη γοητεία και όχι την ομορφιά, τα μικρο-ελαττώματα και όχι την τελειότητα. Έτσι μπορεί να αποφύγει την λογοκρισία των έμφυτων προδιαθέσεων του και να διευρύνει το φάσμα των αναφορών του. Ίσως τελικά αυτό και να ονειρευόμαστε μέσα από τον έρωτα, την άρση των περιορισμών μας και την ομαλή συνύπαρξη μέσα από τις αντιφατικότητες που μας διέπουν.

Τελικά τι είναι ο έρωτας; Η ετυμολογική ρίζα της λέξης (amour) προέρχεται από τα λατινικά και συνδέεται με τον πόνο. Ο έρωτας είναι ένα πολύ όμορφο και δυνατό συναίσθημα, που γενικά δεν διαρκεί πολύ. Ο έρωτας μας σώζει από την ύπαρξη μας μέσα από την ανήκουστη απόλαυση του να σ΄αγαπούν, αλλά την ίδια στιγμή θέλουμε όλο και περισσότερη αγάπη και όταν δεν την αποκτούμε, υποφέρουμε ταυτόχρονα. Στην αρχή είμαστε πολύ ερωτευμένοι σχεδόν παθιασμένοι, και μετά από κάποιο διάστημα, αυτό καταπραΰνεται κάπως. Έτσι είτε σταματά γιατί τελείωσε, είτε αυτό το συναίσθημα μεταμορφώνεται σε ένα συναίσθημα πολύ πιο ήρεμο, και ερωτευόμαστε μέσα στην αγάπη. Μια αγάπη ήρεμη, λογική, λιγότερο υπερβολική, λιγότερο απαιτητική και βίαιη.

Μέσα στην αγάπη λοιπόν κάποιος μας δέχεται με επιείκεια, με όλες μας τις αδυναμίες, χωρίς επικρίσεις και καταδίκες. Ζούμε κάτω από το τρυφερό βλέμμα του άλλου, αιχμαλωτίζουμε το καλοπροαίρετο αυτί του, γινόμαστε μάρτυρες των κινήσεων του, τολμάμε μαζί του πράγματα που δεν θα τολμούσαμε μόνοι μας. Μπορούμε να μείνουμε οι δύο μας να ξεχαστούμε, να αφήσουμε την δημόσια εικόνα μας και να βουτήξουμε μέσα στην γλυκύτητα των οικείων πραγμάτων. Ωστόσο δεν πρέπει να κουράσουμε το αγαπημένο πρόσωπο με την αγάπη μας, δεν πρέπει να καταργήσουμε τα όρια και τον χώρο που χρειάζεται, να τον παραφορτώσουμε. Ας δεχτούμε λοιπόν τις αντιφάσεις μας και τις ανθρώπινες ατέλειες που μας κάνουν επιρρεπείς σε βελτίωση και ας αγαπήσουμε όπως και όσο μπορούμε.

Μοιραστείτε:  

Tags: