Christmas Blues

Διασχίζεις πεζοδρόμους χαζεύοντας πολύχρωμα στολίδια και λαμπιόνια που ξεγελούν τη μουντάδα αυτής της πόλης, η μυρωδιά από τους φρεσκοψημένους κουραμπιέδες ερεθίζει την όσφρησή σου και τα μελομακάρονα σου κλείνουν το μάτι από τις βιτρίνες των ζαχαροπλαστείων, παιδιά καθισμένα στα γόνατα παράξενων αγιοβασίληδων σιγοψυθιρίζουν επιθυμίες για τη νέα χρονιά.

Όμορφες εικόνες που βιώνονται μέσα σε μία καθημερινότητα γρήγορων ταχυτήτων που συνεχώς αναδιαμορφώνεται μέσω αλλαγών στη χώρα μας, στις ζωές μας και στις σχέσεις μας. Ζούμε σε μια εποχή με αυξημένο στρες, μαστιζόμενοι από οικονομικές κακουχίες, κόπωση, νοσταλγία, μοναξιά και συνάμα πίεση να «πρέπει» να νιώσουμε χαρούμενοι και να «πρέπει» να γλεντήσουμε λόγω των εορτών. Είναι μερικές από τις συνθήκες που θεωρούνται αιτίες της «κατάθλιψης των διακοπών», ή των “holiday blues”, όπως την ονόμασαν πρώτοι οι Αμερικάνοι ψυχολόγοι. Ωστόσο, στο επίσημο ταξινομικό σύστημα των ψυχικών ασθενειών, η «κατάθλιψη των εορτών», δεν υφίσταται ως διαγνωστική κατηγορία. Όμως, πολλές φορές, ανακουφίζει έστω και ένας όρος που ονοματίζει την εμπειρία μας.
Στην πραγματικότητα, αναφερόμαστε σε καταθλιπτικού τύπου συμπτώματα, τα οποία κατά την περίοδο των εορτών γίνονται πιο έντονα και ενοχλητικά και υποχωρούν σύντομα, μόλις αυτές περάσουν, εκτός από τις περιπτώσεις που προϋπάρχει κλινική κατάθλιψη.
Τελικά, τι συμβαίνει την περίοδο των Χριστουγέννων;
Τα Χριστούγεννα προλογίζουν το τέλος του χρόνου, γεγονός που αποτελεί για πολλούς ανθρώπους μια περίοδο αυτοκριτικής και αξιολόγησης των φιλοδοξιών που τέθηκαν για τη χρονιά που πέρασε. Η ματαίωση όμως των «υπερβολικών προσδοκιών» αφήνει μελαγχολικά συναισθήματα. Επίσης, το συναίσθημα αυτό της καταθλιπτικής διάθεσης γίνεται εντονότερο όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με την αδυναμία του να ανταποκριθεί στις σταθερές που επιβάλλει η κοινωνία και ο υπερκαταναλωτικός χαρακτήρας των γιορτών.
Μέσα λοιπόν σε αυτό το κλίμα εορτασμού και απολογισμού, οι πιθανές αποτυχίες στην εργασία, ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, ένα διαζύγιο και άλλου είδους προσωπικές αποτυχίες οδηγούν το άτομο σε απόγνωση. Από την άλλη μεριά, η έλλειψη ενός στενού οικογενειακού, ή φιλικού περιβάλλοντος για να μοιραστεί κανείς μαζί του τις μέρες των γιορτών, εντείνει το συναίσθημα της μοναξιάς. Για όλους αυτούς τους λόγους, αλλά και για άλλους πολλούς, δεν είναι τυχαίο που τα Χριστούγεννα είναι στατιστικά η πιο πιθανή περίοδος να βιώσει κάποιος κατάθλιψη, ενώ παράλληλα ο δείκτης των αυτοκτονιών το Δεκέμβριο είναι υψηλότερος από κάθε άλλο μήνα του χρόνου.
Τί θα κάνουμε λοιπόν φέτος τα Χριστούγεννα; Θα γιορτάσουμε, ή θα πενθήσουμε; Κάθε γιορτή, πέρα από τη χαρούμενή της διάσταση, συνιστά αρκετές φορές και μια ιδιαίτερη συνθήκη για τον ανθρώπινο ψυχισμό, μια δοκιμασία. Εκεί που κανείς θα χαρεί, θα απολαύσει, εκεί μπορεί να ανασύρει μνήμες και συναισθήματα του παρελθόντος και της προσωπικής του ιστορίας. Σε μια γιορτή μπορεί να μας κατακλύσει η απουσία ενός αγαπημένου μας προσώπου που δεν υπάρχει πια, ενός έρωτα που έχει τελειώσει οριστικά, κάποια αρνητικά βιώματα της παιδικής ηλικίας. Φυσικά θα πρέπει να σκεφτούμε ότι στη ζωή υπάρχει χώρος και για τον έρωτα και για το θάνατο και για τη χαρά και για τη λύπη και δεν είναι παρά οι δύο αντιθετικές όψεις που σκιαγραφούν την ίδια τη ζωή. Ας σκεφτούμε ότι, όπως και σε μία σχέση, η ολότητα και η συναισθηματική πληρότητα προσεγγίζονται όταν μπορέσουμε να αγαπήσουμε το αντικείμενο της επιθυμίας μας, έτσι και σε ό,τι αφορά τις φετινές γιορτές, αν και θλιμμένοι, μπορούμε να γιορτάσουμε συμμετέχοντας πάντα στο βαθμό που επιθυμούμε και μπορούμε.
Πώς μπορούμε να γλιτώσουμε από το “Christmas blues” και να βιώσουμε τη μαγεία των Χριστουγέννων;
Αρκεί κάποιος να ανοίξει το μπαούλο με τις βελούδινες, παιδικές αναμνήσεις και να βουτήξει βαθιά στο δικό του προσωπικό Χριστουγεννιάτικο παραμύθι. Ανέκαθεν η ουσία των Χριστουγέννων ήταν το μοίρασμα. Το Χριστουγεννιάτικο δένδρο με τα δώρα, το λουκούλειο γεύμα με τη γαλοπούλα και τα υπόλοιπα εδέσματα, αποτελούν όλα επιμέρους κομμάτια ενός σκηνικού, βασικό έργο του οποίου είναι να μαζευτεί η οικογένεια και να μοιραστεί συναισθήματα και στιγμές. Αυτή η δημιουργία των όμορφων αναμνήσεων είναι που προσφέρει στον καθένα από εμάς το δίχτυ ασφαλείας που θα μας συνοδεύσει σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας.
Ας αναζητήσουμε, λοιπόν, το πνεύμα τον Χριστουγέννων στο βλέμμα του παιδιού που υπήρξαμε κάποτε. Στην παιδική ηλικία ευχόμασταν τα Χριστούγεννα να έρθουν και να κρατήσουν για πάντα. Στην εφηβεία θέλαμε να επαναστατήσουμε στις τετριμμένες οικογενειακές συνήθειες, ενώ παράλληλα το παιδί μέσα μας λαχταρούσε κρυφά τα Χριστούγεννα. Καθώς ενηλικιωνόμαστε πολλές από τις χαρές της παιδικής ηλικίας παίρνουν στερεοτυπική μορφή και εξασθενούν. Ωστόσο, όσο και αν μεγαλώνουμε και ωριμάζουμε, βιώνουμε το παράδοξο να νιώθουμε κάτι πολύ παιδικό μέσα μας. Έτσι αισθανόμαστε ευχάριστα με μια μυρωδιά, ή ένα τραγούδι, η ανάμνησή των οποίων έχει συνδεθεί με μια στιγμή ευτυχίας και ασφάλειας που είχαμε με τους γονείς μας. ‘Ετσι λοιπόν κάποια γεγονότα έχουν καταγραφεί στη μνήμη μας ως εικόνες, ή αισθήσεις συνδεδεμένες με συναισθήματα. Και όλες αυτές οι καταγραφές, οι αναμνήσεις, είναι εκείνες που μας καθορίζουν και μας διαμορφώνουν.
Τελικά ο μοναδικός τρόπος για να ξεφύγουμε από το Christmas blues και να νιώσουμε τη μαγεία των Χριστουγέννων, είναι να αντιδράσουμε στη βουλιμική κατανάλωση, στις ατέλειωτες ώρες εργασίας, στα πολύχρωμα λαμπιόνια που αγχωμένα αναβοσβήνουν, στις παραγεμισμένες γαλοπούλες, και στα πλούσια δώρα – τεκμήρια της αγάπης μας. Να ανοίξουμε διάπλατα τα μάτια μας και να δούμε ότι τα Χριστούγεννα είναι μία εποχή που μας δίνει τη δυνατότητα να αισθανθούμε παιδιά με ένα αθώο και ξέγνοιαστο τρόπο. Ας αντιστρέψουμε λοιπόν τα πράγματα, βλέποντας ποιά είναι τα ουσιαστικά στη ζωή και ας ξεκουραστούμε, ας κοιμηθούμε ώρες πολλές, ας ξυπνήσουμε νωρίς να ακούσουμε τα κοτσίφια, ας εκτιμήσουμε ό,τι αποκτήσαμε μη προσδοκώντας τίποτα και ας χαρίσουμε στους αγαπημένους μας τη συντροφιά, το γέλιο μας, μια αγκαλιά, περνώντας μαζί τους ατέλειωτες ώρες ζεστασιάς δίπλα στο έλατο.

Μοιραστείτε:  

Tags: